เรื่องหลอนของการหางานวันนี้ขอเสนอคำว่า “Ghost Jobs” มองเห็นแต่จับต้องไม่ได้…
Ghost Jobs หรือ ตำแหน่งผี คือการที่บริษัทลงประกาศเปิดรับสมัครคนเข้าทำงาน แต่จริง ๆ แล้วตำแหน่งนั้นกลับ “ไม่มีจริง” ในบริษัท หรือถ้ามีอยู่จริงก็อาจจะรู้กันภายในว่าปิดรับคนไปแล้ว หรือว่าได้คนแล้ว และด้วยสาเหตุที่เป็นตำแหน่งงานที่ “ไม่มีจริง จับต้องไม่ได้” อย่างกับผี จึงถูกเรียกว่า Ghost Jobs นั่นเอง
วันนี้ JobThai จะพาไปไขข้อสงสัยว่าทำไมถึงได้มี Ghost Jobs เกิดขึ้น พร้อมพาคนหางานไปรู้จักสัญญาณจับผีว่าตำแหน่งงานนั้น ๆ มีพลังงานบางอย่างเข้าข่าย Ghost Jobs หรือไม่
Ghost Jobs อาจแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ ได้ดังนี้
Ghost Jobs ที่เกิดขึ้นด้วยความไม่ตั้งใจ
องค์กรเขียนประกาศงานด้วยเจตนาที่อยากจะหาคนจริง ๆ แต่งานเหล่านั้นกลับกลายเป็น Ghost Jobs ด้วยสาเหตุต่าง ๆ เช่น
- องค์กรได้คนแล้ว แต่ก็อาจยังคงเปิดตำแหน่งนั้นไว้ก่อน เผื่อคนที่เข้ามานั้นไม่ผ่านโปรฯ ก็จะสามารถเลือกแคนดิเดตคนอื่น ๆ มาสัมภาษณ์ต่อได้เลย
- องค์กรจ่ายค่าพื้นที่ประกาศงานเพื่อหาคนจริง ๆ และอาจจะได้คนที่ต้องการแล้ว แต่พื้นที่ที่ลงประกาศงานนั้นยังไม่หมดอายุ จึงยังคงให้ตำแหน่งงานออนไลน์อยู่ต่อไปเพื่อให้เกิดการรับรู้ต่อองค์กร หรืออาจจะยุ่งจนลืมปิดตำแหน่งงานจริง ๆ
- เป็นตำแหน่งงานที่มี Turnover สูงมาก ๆ บริษัทอาจจะหาคนเพิ่มได้แล้ว แต่ก็มีคนเก่าลาออกพอดี ยังไม่ทันจะได้ปิดประกาศงานก็ต้องหาคนใหม่เพิ่มต่อทันที คนหางานอื่น ๆ จึงอาจจะเห็นว่าประกาศงานนี้อยู่ตลอดเวลา
- ไม่ได้ตั้งใจให้มันเป็น Ghost Jobs แต่หาคนไม่ได้จริงๆ เพราะยังไม่เจอคนที่ตรงคุณสมบัติจริง ๆ เสียที หรืออาจเจอแล้วแต่สู้เงินเดือนไม่ไหว หรือแคนดิเดตที่คิดว่าจะจ้างกลับตอบรับงานที่อื่นไปก่อนแล้ว ทำให้ประกาศนี้ไม่หายไปไหน Search กี่ทีก็ยังเจออยู่
Ghost Jobs ที่เกิดขึ้นโดยตั้งใจให้เป็นตำแหน่งงานผีเพื่อเหตุผลบางอย่าง
คราวนี้ลองมาดูว่า ถ้าเขาสร้างประกาศงานขึ้นมาแต่ไม่ใช่เพื่อรับคนจริง ๆ มันมาจากสาเหตุใดได้บ้าง
- ต้องการใช้ Ghost Jobs สะท้อนภาพลักษณ์ของบริษัท ทำให้บริษัทดูเหมือนกำลังเติบโต เพื่อให้นักลงทุนหรือบุคคลภายนอกเห็นว่าองค์กรน่าจะกำลังขยายตัว เพราะมีประกาศรับคนเพิ่ม
- ต้องการให้คนนอกเห็นว่าองค์กรนี้มีตำแหน่งงานที่น่าสนใจ มีตำแหน่งที่ทันสมัยกับตรงยุค เช่น ในยุคที่ AI มาแรง ก็อาจจะสร้าง Ghost Jobs ที่มีคำว่า AI อยู่ในชื่อตำแหน่งงานขึ้นมา
- ใช้ Ghost Jobs ทดสอบเรทเงินเดือนกับตลาดแรงงาน โดยดูว่าถ้าตำแหน่งงานนี้ ให้เงินเดือนเท่านี้ จะมีคนมาสมัครมากน้อยแค่ไหน
- ต้องการ “สะสมใบสมัคร” โดยอาจเป็นตำแหน่งที่ยังไม่ต้องการคนเข้ามาทำงานเร็ว ๆ นี้ แต่มีแนวโน้มว่าจะต้องรับคนเพิ่มในอนาคต บริษัทก็จะใช้ Ghost Jobs เก็บโปรไฟล์ผู้สมัครไว้ก่อน แล้วก็ค่อยรอเรียกเมื่อต้องการหรือเมื่อถึงฤดูกาลที่ขาดคน
หลายคนอาจสับสนว่าแล้วอย่างนี้ Ghost Jobs เข้าข่ายตำแหน่งงานหลอกลวงหรือ Scam Jobs รึเปล่า คำตอบคือ “ไม่ใช่” เพราะ Ghost Jobs นั้น เป็นงานที่ฝั่งองค์กรลงประกาศด้วยตัวเองจริง ๆ แม้ว่าอาจจะไม่ได้รับคนเข้ามาทำงานจริง และทำให้ผู้สมัครต้องเสียเวลามารถติดตามความคืบหน้าจากการที่ส่งใบสมัครไปแล้ว แต่ไม่มีสัญญาณตอบรับกลับมา หรืออาจถูกปล่อยให้รอผลการสัมภาษณ์นาน ๆ ในขณะที่ Scam Jobs นั้นถูกสร้างขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ที่มุ่งร้ายอย่างชัดเจน หรืออาจหลอกลวงเพื่อสร้างความเสียหายบางอย่าง เช่น หลอกให้ผู้สมัครกรอกข้อมูลส่วนตัวเพื่อขโมยข้อมูล หลอกเอาข้อมูลด้านการเงิน หลอกให้โอนเงินค่าแรกเข้า หรือค่า Uniform ชุดทำงาน
พอรู้จัก Ghost Jobs แล้ว เราในฝั่งผู้สมัครพอจะมีวิธีจับสังเกตยังไงบ้างว่าตำแหน่งนี้น่าจะเป็น Ghost Jobs เพื่อที่เราจะได้ไม่เสียเวลารอติดตามหรือเขียนเรซูเม่ขึ้นมาใหม่เพื่อสมัครตำแหน่งงานที่ไม่มีจริง ลองมาดูกัน
ประกาศงานที่เปิดรับมานานแล้ว หรือเปิดตำแหน่งเดิมซ้ำ ๆ
ลองสังเกตตำแหน่งงานที่สนใจดูว่าเปิดรับคนมานานแค่ไหนแล้ว หลายสัปดาห์หรือหลายเดือนหรือยัง โดยอาจดูจากวันที่โพสต์ประกาศงานก็ได้ หรืออาจสังเกตดูว่าตลอดช่วงเวลาที่เรากำลังหางาน เราเห็นประกาศงานนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีกรึเปล่า ซึ่งถ้าเราเห็นมาเรื่อย ๆ นานแล้ว แต่ก็ยังเปิดรับอยู่ มันก็มีความเป็นไปได้ว่าประกาศงานนั้นจะเป็น Ghost Jobs ซึ่งไม่แน่ว่าบริษัทอาจรับคนครบแล้ว หรืออาจไม่เคยเปิดรับตำแหน่งนั้นจริงตั้งแต่แรก หรืออาจเป็นงานที่ High Turnover Rate จน HR อยากเปิด Ghost Jobs ไว้ใช้โกยแคนดิเดตเอาไว้เพื่อใช้ในอนาคต
สังเกตเนื้อหาและภาษาที่เขียนในประกาศงาน
ได้เวลาลงมือสืบกันสักหน่อยแล้ว ลองเข้าไปอ่านในประกาศงานที่สงสัยดูว่ามีการใช้คำหรือภาษาที่ดูเหมือนว่าถูกเขียนขึ้นมาเพื่อเป็นข้อความทั่วไปโดยไม่มีเจตนาจ้างงานที่ชัดเจนรึเปล่า เช่น รายละเอียดหน้าที่งานอาจดูกว้าง ๆ คลุมเครือ เพราะไม่แน่ว่ามันอาจเป็นประกาศงานที่ถูกเขียนขึ้นมาเพื่อให้เกิดการมองเห็นต่อองค์กรเท่านั้น จึงไม่ได้โฟกัสที่ความละเอียดของเนื้อหาข้างในขนาดนั้น
ถ้าในประกาศงานระบุคุณสมบัติผู้สมัครกว้าง ๆ ไม่เจาะจงความสามารถที่ผู้สมัครควรมีอย่างชัดเจน หรือใช้คำทั่วไปมาก ๆ และอาจไม่ใช้คำศัพท์เฉพาะสายงานหรือทักษะของสายงานนั้น ๆ เลย เช่น ชื่อโปรแกรมที่ควรใช้เป็น โดยรวมก็นับว่ามีแนวโน้มว่างานนั้น ๆ จะเป็น Ghost Job หรือบางที่อาจเขียนคุณสมบัติไม่เมคเซนส์ เช่น เขียนให้คุณสมบัติต้องสูงเกินกว่าที่จำเป็น เพื่อให้คนไม่กล้าส่งใบสมัครและสามารถคงประกาศงานไว้ให้คนมองเห็นได้เป็นเวลานาน ๆ
นอกจากนี้ ให้ลองเช็กเทียบประกาศงานหลาย ๆ ตำแหน่งจากบริษัทเดียวกันดูว่ามีการใช้คำคล้าย ๆ เดิม ทั้งที่ตำแหน่งงานต่างกันมากรึเปล่า เพราะก็เป็นไปได้ว่าเนื้อความเหล่านั้นอาจจะตั้งต้นมาจากข้อความชุดเดียวกันนั่นเอง
สังเกตเงินเดือนในประกาศงาน
บางที Ghost Jobs อาจเกิดขึ้นเพราะองค์กรต้องการทดสอบตลาดแรงงานในช่วงนั้น ๆ ดูว่า ตำแหน่งนี้ควรให้เงินเดือนเท่าไหร่ถึงจะมีคนสมัคร เพราะฉะนั้นเราในฝั่งคนหางานก็ควรจะต้องสังเกตดูช่วงเงินเดือนที่ระบุไว้ในประกาศงานดูว่ามันกว้างเกินไปไหม หรือดูแล้วมันเมคเซนส์กับขอบเขตหน้าที่ไหม
ถ้าดูแล้วยังไม่มั่นใจก็อย่าเพิ่งไว้ใจไป เพราะมันก็มีความเป็นไปได้ว่าเรากำลังเจอกับ Ghost Jobs อยู่
ไปสัมภาษณ์แล้ว แต่แทบไม่มีความคืบหน้า
นอกจากการสร้างประกาศงานที่เป็น Ghost Jobs ขึ้นมาแล้ว บางบริษัทอาจเรียกคนมาสัมภาษณ์สำหรับตำแหน่ง Ghost Jobs แม้ไม่ได้มีแผนจะรับคนเข้าทำงานจริงด้วย ซึ่งอาจเพราะข้อบังคับภายในองค์กร หรือด้วยเหตุผลบางอย่าง เช่น เป็น KPI ที่ต้องทำยอดคนสัมภาษณ์ ซึ่งถ้าเราไปสัมภาษณ์งานแล้วและรอผลอยู่หลายสัปดาห์แล้ว แต่ก็ไม่มีความคืบหน้า ไม่มีทั้งจดหมายตอบรับหรือจดหมายปฏิเสธ มันก็เป็นไปได้ทั้งเขาอาจได้คนแล้วแต่ไม่ได้ยุติประกาศงาน หรือไม่ ตำแหน่งนั้นอาจไม่เคยมีอยู่จริงตั้งแต่แรก
เช็กกับองค์กรโดยตรง
ถ้าอ่านประกาศงานรวม ๆ แล้วติ๊กถูกหลายข้อมาก ๆ ว่ามีแนวโน้มจะเป็น Ghost Jobs แต่ในขณะเดียวกันมันก็เป็นประกาศงานที่ตรงกับที่สนใจมาก ๆ จนอยากสมัคร วิธีเช็กที่ชัวร์ที่สุดก็คือเช็กกับองค์กรโดยตรงนั่นเอง โดยอาจใช้วิธีส่งอีเมลหรือโทรศัพท์ไปคุยกับ HR ของบริษัทนั้น ๆ ดูว่าเราสนใจงานนี้ ยังเปิดรับอยู่ไหม เพื่อที่จะได้รู้ว่าเรายังมีลุ้นงานนี้อยู่รึเปล่า รวมถึงแสดงความสนใจในงานนี้ออกไปด้วยการถามลงรายละเอียดเพิ่มเติมสักหน่อย เช่น ต้องรอการประเมินเรซูเม่นานแค่ไหน สัมภาษณ์กี่รอบ ปกติรอผลนานไหม หรือถามข้อสงสัยเกี่ยวกับ Jobs Description เล็กน้อย ถ้าเขาตอบได้ก็มีโอกาสที่น่าจะรับคนจริง ๆ แต่ถ้าตอบอะไรไม่ได้เลยก็อาจมีแนวโน้มว่าจะเป็น Ghost Job
ถ้าใครมีโอกาสได้ไปสัมภาษณ์แล้ว ลองถามช่วงเวลาในการดำเนินกระบวนการสรรหากับผู้สัมภาษณ์ดู เพราะถึงจะเป็น Ghost Jobs หรือไม่ เราก็จะได้มีเดดไลน์ว่าควรจะรอคำตอบจากที่นี่จนถึงเมื่อไหร่ ซึ่งถ้าบริษัทหลีกเลี่ยงการตอบคำถามนี้ หรือตอบช่วงกว้าง ๆ จนน่าสงสัย ก็อาจเป็นสัญญาณว่าพวกเขาไม่ได้จริงจังกับการจ้างงาตำแหน่งนี้ ซ้ำร้าย บางที่อาจยังไม่มีแม้กระทั่งขั้นตอนการสรรหาคนที่ชัดเจน เช่น ไม่บอกว่าผู้สมัครต้องสัมภาษณ์กี่รอบ และให้ผู้สมัครไปสัมภาษณ์ซ้ำ ๆ บอกไม่ได้ว่ายังเหลืออีกกี่ครั้ง และแทบไม่มีความคืบหน้าอื่น ๆ เลย
ติดตามข่าวสารธุรกิจและสถานการณ์ที่เกี่ยวกับองค์กร
เรื่องนี้เราต้องทำการบ้านสักหน่อย โดยลองดูว่าช่วงที่ผ่านมาบริษัทที่เราสนใจเพิ่งจะมี Layoff พนักงานไปบ้างไหม และอาจสอบถามคนใกล้ตัวที่มี Insights เกี่ยวกับธุรกิจนี้หรือองค์กรนี้ดูว่าช่วงนี้สถานการณ์เป็นยังไงบ้าง ผู้เล่นในธุรกิจนี้กำลังทยอย Freeze การรับคนเข้าทำงานรึเปล่า และหากธุรกิจกำลังซบเซา หรือหากลองสังเกตดูแล้วรู้สึกว่าสภาพการณ์ไม่สู้ดีนัก ก็อาจแปลว่าประกาศงานที่เราเห็นนั้นอาจเป็นเพียง Ghost Jobs ที่บริษัทสร้างขึ้นเพื่อให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดีเท่านั้นเอง
Ghost Jobs หรือ ตำแหน่งงานผี คือการที่บริษัทสร้างประกาศงานขึ้นให้คนสมัคร แต่ไม่ได้มีแผนว่าจะจ้างจริง ด้วยเหตุผลบางอย่าง เช่น ต้องการสร้างภาพลักษณ์ว่าบริษัทกำลังเติบโต ต้องการเก็บโปรไฟล์ผู้สมัครไว้ใช้เมื่อจำเป็น ไปจนถึงต้องการสำรวจตลาดแรงงานและทดสอบช่วงเงินเดือน ซึ่งถึงแม้ว่า Ghost Jobs จะไม่น่ากลัวเท่ากับ Scam Jobs ที่เป็นตำแหน่งงานที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อหลอกลวงหาผลประโยชน์จากคนหางาน แต่ Ghost Jobs ก็ทำให้ผู้สมัครต้องเสียเวลาติดตามรอความคืบหน้าของงาน ดังนั้นการสังเกตและจับสัญญาณ Ghost Jobs จึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก ๆ โดยเราอาจสังเกตดูว่าประกาศงานนั้นเปิดรับคนมานานรึยัง มีการใช้ภาษาและเขียนเนื้อหาในประกาศงานเป็นยังไงบ้าง ช่วงเงินเดือนกับตำแหน่งงานดูว่ามันเมคเซนส์รึเปล่า หรืออาจเช็กกับบริษัทโดยตรงเพื่อให้แน่ใจว่านี่คือตำแหน่งงานที่เปิดรับคนอยู่จริง ๆ
ยังไงก็ตาม ก็เป็นเรื่องยากที่จะบอกได้ 100% ว่างานที่เราเห็นนั้นเป็น Ghost Job จริงไหม ถ้าเป็นตำแหน่งที่สนใจจริง ๆ ก็คงจำเป็นที่จะต้องลองสมัครไปดูก่อน แล้วก็ไม่จำเป็นที่ต้องรอคำตอบที่องค์กรใดองค์กรหนึ่ง ให้เราเดินหน้าสมัครงาน สัมภาษณ์งานไปเรื่อย ๆ เพื่อเปิดโอกาสให้ตัวเราเองเป็นผู้เลือกองค์กรที่เหมาะสมกับเรามากที่สุด
ที่มา:
unmudl.com
devshreebharatia.substack.com
thematter.co
starlingcs.ca
vt.tiktok.com
staffingbystarboard.com
