คณะเภสัชศาสตร์เป็นอีกหนึ่งเป้าหมายในการเข้ามหาวิทยาลัยของนักเรียนสายวิทยาศาตร์ที่สนใจเรียนรู้วิธีใช้ยาเพื่อรักษาโรคให้กับผู้ป่วย ใครที่อยากรู้ว่าเภสัชศาสตร์มีสาขาอะไรบ้างและจบแล้วทำงานเป็นเภสัชกรสายไหนได้บ้าง วันนี้ JobThai มีคำตอบ

คณะเภสัชศาสตร์ เรียนเกี่ยวกับอะไร?

เภสัชศาสตร์คือการเรียนรู้เกี่ยวกับแง่มุมต่าง ๆ ของยารักษาโรค ตั้งแต่ลักษณะของตัวยาที่เหมาะกับการรักษาแต่ละโรค ที่มาและกระบวนการในการผลิตยา การคำนวณปริมาณยา การแนะนำการใช้ยา รวมไปถึงการสื่อสารกับคนไข้และญาติอย่างเหมาะสมเพื่อให้การใช้ยาประกอบการรักษาโรคเป็นไปอย่างถูกต้อง

คณะเภสัชศาสตร์ มีสาขาอะไรบ้าง?

โดยทั่วไปหลักสูตรเภสัชศาสตร์จะใช้เวลาเรียน 6 ปี มี 2 สาขาวิชาหลัก  ได้แก่ 

1. สาขาวิชาเภสัชกรรมอุตสาหการ (Industrial Pharmacy) 

ศึกษาเกี่ยวกับองค์ความรู้ด้านการวิจัยและพัฒนา ด้านการประกันคุณภาพและการควบคุมคุณภาพ ด้านการผลิต และ ด้านกฎระเบียบและการขึ้นทะเบียนตำรับยา เมื่อเรียนจบแล้ว สามารถสมัครทำงานในบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการวิจัย คิดค้นและผลิตยาได้ เช่น ทำงานในโรงงานผลิตยา ดูแลการผลิตยาให้ได้คุณภาพตามมาตรฐานที่กำหนด ก่อนส่งต่อให้ผู้บริโภคหรือโรงพยาบาล

ตัวอย่างวิชาเฉพาะของสาขา

• โภชนาการและโภชนบำบัด (Nutrition and Diet Therapy)
• การวิจัยพัฒนาและขึ้นทะเบียนยา (Research Development and Drug Registration)
• เภสัชภัณฑ์และระบบนำส่งยาแบบใหม่ (Novel Pharmaceutical Product and Drug Delivery System)
• การตลาดยา (Drug Marketing)
• การบริหารและประกันคุณภาพ (Quality Management and Assurance)

2. สาขาวิชาบริบาลทางเภสัชกรรม (Pharmaceutical Care)

ศึกษาเกี่ยวกับองค์ความรู้เรื่องยา ระบบยา ทักษะด้านการดูแลผู้ป่วยด้วยกระบวนการใช้ยา การสร้างองค์ความรู้ให้ผู้ป่วย ประชาชน ชุมชน และสังคม ตลอดจนการคุ้มครองผู้บริโภคด้านยาและสุขภาพ เพื่อให้การบำบัดรักษาด้วยยาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยมากที่สุด เมื่อเรียนจบแล้วจะสามารถประกอบวิชาชีพเภสัชกรรมตามความเชี่ยวชาญได้ เช่น เป็นเภสัชกรจ่ายยาในโรงพยาบาล หรือเป็นเภสัชกรประจำร้านยา

ตัวอย่างวิชาเฉพาะของสาขา

• การตรวจติดตามระดับยา (Therapeutic Drug Monitoring)
• การติดตามอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา (Adverse Drug Reaction Monitoring)
• การบริบาลทางเภสัชกรรมด้านมะเร็งวิทยา (Pharmaceutical Care in Oncology)
• การจัดการโรคที่เกิดจากการใช้ยาและอันตรกิริยาระหว่างยา (Management of Drug-induced Diseases and Drug Interactions)
• การใช้ยาอย่างสมเหตุสมผลและความปลอดภัยของผู้ป่วย (Rational Drug Use and Patient Safety)

นอกจากสาขาวิชาหลักนี้แล้ว ในระดับปริญญาโทและปริญญาเอก หลายมหาวิทยาลัยจะมีสาขาวิชาเพิ่มเติมให้ได้ศึกษาต่อ เช่น 

• สาขาวิชาเภสัชวิทยาและพิษวิทยา (Pharmacology and Toxicology) 
• สาขาวิชาเภสัชศาสตร์และเทคโนโลยี (Pharmaceutical Sciences and Technology) 
• สาขาวิชาเภสัชศาสตร์สังคมและบริหาร (Social and Administrative Pharmacy)
• สาขาวิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง (Cosmetic Science)

คณะเภสัชศาสตร์ เรียนจบมาทำงานอะไรและเงินเดือนเท่าไหร่?

เภสัชกรฝ่ายผลิต

เภสัชกรฝ่ายผลิตทำหน้าที่วางแผนกระบวนการผลิตยาในรูปแบบต่าง ๆ ควบคุมการใช้วัตถุดิบต่างให้เหมาะสม ตลอดจนรับผิดชอบการผลิตยาให้ได้คุณภาพตามมาตราฐานของ GMP (Good Manufacturing Practice)

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 35,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรฝ่ายผลิต ใน JobThai

เภสัชกรฝ่ายควบคุมคุณภาพ

เภสัชกรฝ่ายควบคุมคุณภาพทำหน้าที่ควบคุมดูแลและรับผิดชอบคุณภาพของยา ให้เป็นไปตามข้อกำหนดของหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิตยาแผนปัจจุบัน นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ตรวจติดตามสภาวะการเก็บรักษาวัตถุดิบ วัสดุการบรรจุ และผลิตภัณฑ์ยา

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 35,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรฝ่ายควบคุมคุณภาพ ใน JobThai

เภสัชกรฝ่ายประกันคุณภาพ

เภสัชกรฝ่ายประกันคุณภาพมีหน้าที่ตรวจสอบ และอนุมัติ ผลการวิเคราะห์ การยืนยันวิธีวิเคราะห์และการตรวจสอบความถูกต้องของกระบวนการผลิต (Process Validation) เพื่อรับรองระบบ เครื่องมือและเครื่องจักรที่มีการติดตั้งใช้งานซึ่งมีผลกระทบต่อคุณภาพผลิตภัณฑ์ ขั้นตอนการผลิต หรือการควบคุมคุณภาพ

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 38,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรฝ่ายประกันคุณภาพ ใน JobThai

เภสัชกรฝ่ายวิจัยและพัฒนา

เภสัชกรฝ่ายวิจัยและพัฒนามีหน้าที่ศึกษา ค้นคว้า ทดลองผลิตยาใหม่ ด้วยการพัฒนาสูตรตำรับหรือกระบวนการผลิตให้เหมาะสม สามารถนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาประยุกต์ใช้ในการผลิตยาได้

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 30,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรฝ่ายวิจัยและพัฒนา ใน JobThai

เภสัชกรฝ่ายทะเบียน 

เภสัชกรฝ่ายทะเบียนมีหน้าที่จัดเตรียมเอกสารเพื่อยื่นขึ้นทะเบียนหรือแก้ไขทะเบียนตำรับยา รวมถึงดูแลประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องด้านยา นอกจากนี้ยังมีหน้าที่ประสานงานกับหน่วยงานด้านมาตรฐาน เช่น อย.

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 35,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรฝ่ายทะเบียน ใน JobThai

เภสัชกรในโรงพยาบาล

เภสัชกรในโรงพยาบาลมีหน้าที่ให้คำปรึกษาและคำแนะนำการใช้ยาให้กับผู้ป่วย ค้นหาปัญหาการใช้ยาและป้องกันปัญหาที่เกิดจากยาของผู้ป่วยพร้อมทั้งให้คำปรึกษาด้านยาแก่ผู้ที่เกี่ยวข้อง ให้มีความรู้ความเข้าใจเรื่องยาอย่างถูกต้อง ดูแลการเบิกจ่ายยา แบ่งบรรจุยา จัดทำบัญชีรับ-จ่ายยา ตรวจสอบความถูกต้องของชนิดของยาก่อนจ่ายยาให้กับผู้ป่วย

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 40,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรในโรงพยาบาลใน JobThai

เภสัชกรประจำร้านขายยา

เภสัชกรประจำร้านยามีหน้าที่ให้คำแนะนำด้านการใช้ยา อุปกรณ์ทางการแพทย์ และผลิตภัณฑ์อาหารเสริมให้กับลูกค้าที่เข้าใช้บริการ ดูแลความเรียบร้อยของร้าน รับผิดชอบยอดขายที่ได้รับมอบหมาย  ดูแลสต๊อกสินค้า ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่บริษัทกำหนด นอกจากนี้ยังอาจร่วมมือกับฝ่ายส่งเสริมการขายในการปรับปรุงการบริการและการขาย เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของทางบริษัท

เงินเดือนเริ่มต้นสำหรับเด็กจบใหม่: ประมาณ 15,000 บาท – 40,000 บาท หรืออาจมากกว่านี้ ขึ้นอยู่กับทักษะความสามารถ ทักษะทางภาษา ตำแหน่งงาน ภาระหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ สถานที่ปฏิบัติงาน ขนาดบริษัทและโครงสร้างเงินเดือนขององค์กร

* หมายเหตุ: อ้างอิงข้อมูลเงินเดือนจากตำแหน่งงานเภสัชกรประจำร้านขายยาใน JobThai

นอกจากจะเป็นเภสัชกรให้กับโรงงานผลิตยา เภสัชกรประจำโรงพยาบาลของเอกชนแล้ว ผู้ที่เรียนจบคณะเภสัชศาสตร์ยังทำงานในตำแหน่งด้านการตลาด หรือเป็นตัวแทนขายยาได้ ผู้ที่อยากประกอบอาชีพอิสระ หรือเป็นผู้ประกอบการเอง การเปิดร้านขายยาก็มักเป็นตัวเลือกที่เป็นที่นิยมของสายอาชีพเภสัชกรด้วยเช่นกัน

สรุป

เภสัชกรทุกคนมีหน้าที่สำคัญในการวิเคราะห์และตรวจสอบยาก่อนนำไปใช้กับผู้ป่วย ในขณะเดียวกันก็ต้องมีการสื่อสารที่ดีกับคนไข้และญาติ รวมถึงแผนกต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อผลลัพธ์ในการใช้ยาให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด และเป็นไปตามมาตรฐานความปลอดภัยและจรรยาบรรณของวิชาชีพเภสัชกร

ที่มา: 

chula.ac.th, mut.ac.th, admissionpremium.com, physicsblueprint.com, upassiononline.com, bu.ac.th, tutor-vip.com, kmutnb.ac.th, internth.com, iwadesignthailand.com, eg.mahidol.ac.th, ie.eng.rmutsv.ac.th, spu.ac.th, curriculum.kmitl.ac.th, richconn-cnc.com